home

=__Spænska veikin __= =[|Spænska veikin] var kölluð spænska veikin af því að Spánn var ekki að leyna spænsku veikinni eins og mörg önnur lönd sem tóku þátt í fyrri heimstyrjöldinni. Reyndar fer tvennum sögum hvar spænska veikin kom fyrst upp. „Þessi veiki var kölluð spænska veikin, því að hún var fyrst talin hafa komið upp á Spáni, en það mun rangt. Hún mun hafa gosið upp í Frakklandi, þar sem saman blönduðust herir ófriðaraðiljana, veiklaðir að mótstöðuafli eftir langvarandi dvöl í óþrifalegum og blautum skotgröfum, og nýjar hersveitir Norður-Ameríkumanna, sem kakkað hafði verið saman í þrengslum herflutningaskipanna.“ ([|Páll V. Kolka]. bls.31)= = = =Helstu einkenni inflúensunnar voru barkakvef og hálsbólgur, þungt lungnakvef, lungnabólgur og eyrnabólgur. Konur misstu oft fóstur og margir urðu brjálaðir um tíma. Það streymdi ekki aðeins blóð úr nösum, heldur upp úr lungum, úr þörmum, upp úr maga og í gegnum þvagrásina. Menn bólgnuðu í andliti, á höndum og á fótum og köfnuðu að lokum, og eftir þetta allt saman urðu líkin helblá.= = = =Talið er að veikin hafi borist til Reykjavíkur í október með póstskipinu Ceres frá Kaupmannahöfn. Hún kom til Hafnarfjarðar um mjög líkt leyti með togaranum Víði frá Englandi. Sú tegund veikinnar sem kom frá Englandi var vægari en sú sem kom frá Kaupmannahöfn, því að í Hafnarfirði lagðist hún ekki eins þungt á fólk og hún gerði í Reykjavík. Spænska veikin barst frá til Keflavíkur og Garðs frá Reykjavík og var þar mjög illkynjuð.= = = =Inflúensa er veirusjúkdómur. „Veirur eru afar smáar örverur sem geta ráðist inn í lifandi frumur. Veirur eru ekki lífverur í eðli sínu en hafa engu að síður sum einkenni lífvera. Veirur valda margvíslegum sjúkdómum í mönnum. Sumir þeirra eru aðeins til ama og fylgja þeim einna helst óþægindi og slappleiki. Dæmi um slíka veirusjúkdóma eru kvef, frunsur og vörtur. Aðrir sjúkdómar eru alvarlegir og geta jafnvel valdið dauða. Af slíkum sjúkdómum má nefna [|inflúensu], [|mænusótt], [|mislinga] og [|alnæmi].“ (Helgi Grímsson. bls. 18)= = = =Það er líklegast að hver smitberi hafi smitað að meðaltali 2-3 einstaklinga í kringum sig. Sóttin breiddist fljótt út og varð að faraldri af því að það voru engar sóttvarnir fyrirskipaðar. Héraðslæknirinn í Reykjavík hélt því fram að ekki færri en 10.000 manns hefðu veikst, en í Reykjavík bjuggu aðeins 15.079 manns. Til eru dæmi um hærra veikindahlutfall í öðrum þéttbýlum, en veikin kom yfirleitt harðar niður í þéttbýli en dreifbýli.= =Ekki er alveg vitað hversu margir dóu af spænsku veikinni. Fórnarlömbin eru talin hafa verið á bilinu 20 til 100 milljónir víðsvegar um heiminn. Alls dóu um 500 manns á Íslandi og meirihlutinn í Reykjavík. =